Zes op tien Belgen gebruikten in 2025 een AI-chatbot, voornamelijk in onderwijs

61 procent van de Belgen maakte in 2025 gebruik van een AI-chatbot. Dat blijkt uit het “Our Life with AI”-rapport van Google, gebaseerd op onderzoek van Ipsos in 21 landen.

AI wint terrein in België. Volgens het onderzoek gebruikte 61 procent van de Belgen in 2025 een AI-chatbot. Bijna de helft van de bevolking (47 procent) staat positief tegenover AI. Dat aandeel stijgt tot 63 procent bij wie de technologie al gebruikte en tot 89 procent bij frequente gebruikers. De onderwijssector neemt de leidende rol op zich. In Europa gebruikte negen op de tien studenten ouder dan 18 jaar al een AI-toepassing.

Het onderzoek is gebaseerd op 21.000 interviews wereldwijd. In België bevroeg Ipsos 1.000 volwassenen tussen 22 september en 10 oktober 2025.

“Iets nieuws leren”

“Iets nieuws leren” was de meest genoemde toepassing. Van de Belgische AI-gebruikers zegt 68 procent de technologie te gebruiken om nieuwe onderwerpen te begrijpen. Daarnaast zet 67 procent AI in om beter te communiceren of teksten te formuleren.

Zestig procent gebruikt AI voor werkgerelateerde taken. Bijna de helft (46 procent) past de technologie toe bij dagelijkse activiteiten. Een derde gebruikte AI bij een belangrijke levensbeslissing.

Onderwijs als voortrekker

Studenten en leerkrachten behoren tot de meest actieve gebruikers. In Europa gebruikte negen op de tien studenten ouder dan 18 jaar al een AI-toepassing. Bij leerkrachten ligt dat cijfer op 76 procent. Daarmee liggen ze boven het Belgische gemiddelde.

Van de Belgen die AI inzetten voor leren of schoolwerk verwacht 52 procent betere leerresultaten. Daarnaast gelooft 69 procent dat AI een positieve impact heeft op de manier van leren. Op maatschappelijk niveau denkt 77 procent dat universiteitsstudenten baat hebben bij AI. Voor leerkrachten is dat 70 procent en voor leerlingen in het lager en secundair onderwijs 65 procent.

Jongeren stellen levensvragen steeds vaker aan AI: WAT WAT vernieuwt website

Het Vlaamse jeugdinformatiemerk WAT WAT lanceert een vernieuwde website. Met de update speelt het platform in op de groeiende rol van artificiële intelligentie in hoe jongeren vandaag informatie zoeken en vinden.

Op watwat.be vinden jongeren antwoorden op levensvragen, ervaringen van leeftijdsgenoten en doorverwijzingen naar hulp- en luisterlijnen. Voor het eerst in acht jaar kreeg de website een grondige opfrissing. Die moet beter aansluiten bij het veranderende online zoekgedrag en de snelle opkomst van AI-toepassingen.

AI verandert hoe jongeren informatie zoeken

Het voorbije jaar zag WAT WAT, ondersteund door De Ambrassade, het aantal bezoekers dalen. Volgens coördinator Jory Maeyaert hangt dat samen met de populariteit van chatbots en AI-zoekmachines.

Jongeren stellen hun vragen steeds vaker rechtstreeks aan AI-toepassingen. Ook zoekmachines zoals Google tonen bovenaan meteen een AI-gegenereerd antwoord, waardoor gebruikers minder snel doorklikken naar een website. Dat versnelt de zoektocht naar informatie, maar maakt het moeilijker om de betrouwbaarheid ervan in te schatten.

Die evolutie ziet WAT WAT niet alleen in Vlaanderen. Ook andere informatieplatformen in België en Europa merken een terugval in bezoekersaantallen.

Inzetten op Generative Engine Optimization

Met de vernieuwde website wil WAT WAT jongeren blijven voorzien van betrouwbare en begrijpelijke informatie. Daarom zet het platform in op Generative Engine Optimization (GEO). Dat betekent dat teksten zo worden opgebouwd dat ze correct en herkenbaar verschijnen in AI-gegenereerde antwoorden.

De inhoud van WAT WAT is gebaseerd op de expertise van meer dan 100 infopartners. Door die kennis ook toegankelijk te maken via AI-zoekresultaten, wil het platform kwaliteitsvolle informatie zichtbaar houden in een veranderend digitaal landschap.

Eenvoudiger en overzichtelijker

De vernieuwing kwam er na een participatief traject met meer dan 1.100 jongeren. Op basis van hun feedback werd de website eenvoudiger en vlotter doorzoekbaar. Vragen zijn nu gebundeld in duidelijke thema’s zoals ‘Seks en grenzen’, ‘Ik voel me niet goed’ en ‘Oorlog en vrede’.

Via de startpagina kunnen jongeren ook meteen een passende hulp- of luisterlijn vinden. Daarnaast deelt WAT WAT getuigenissen van andere jongeren, met herkenbare en minder-herkenbare verhalen over opgroeien, twijfels en eerste keren.

Betrouwbare informatie in een digitale omgeving

Met deze vernieuwde website wil WAT WAT een betrouwbaar aanspreekpunt blijven voor jongeren met vragen over opgroeien en keuzes maken. In een digitale omgeving waar AI steeds vaker het eerste antwoord geeft, blijft de uitdaging om correcte en begrijpelijke informatie zichtbaar en toegankelijk te houden.

Italiaanse universiteit getroffen door cyberaanval: systemen liggen plat

De IT-systemen van de Italiaanse universiteit La Sapienza in Romeliggen al dagen plat na een cyberaanval.

In berichten op de Instagrampagina van de universiteit, opgemerkt door TechCrunch, liet de universiteit weten dat haar systemen uit voorzorg zijn uitgeschakeld ten gevolgen van een cyberaanval. De universiteit onderzoekt het incident en werkt momenteel aan een oplossing. De website van La Sapienza is op het moment van schrijven nog niet bereikbaar.

72 uur

De storing is het gevolg van een ransomware-aanval, volgens het Italiaanse dagblad Il Corriere della Sera. De school zelf heeft dit nog niet bevestigd. De kwaadwilligen zouden een link hebben verstuurd naar de school met het verzoek om losgeld te betalen. De universiteit zou 72 uur de tijd krijgen om het losgeld te betalen, voordat miljoenen data versleuteld blijven.

Onderzoek loopt

Volgens het Italiaanse dagblad wordt een pro-Russische bemanning niet uitgesloten. De technici van de universiteit ontdekten de cyberaanval en schakelden meteen de specialisten van de National Cybersecurity Agency in.

De cyberaanval valt midden in de examenperiode. Studenten dienen zich rechtstreeks bij de professoren in te schrijven voor hun examens. Bovendien voorziet de school infopunten waar studenten met hun vragen terecht kunnen.

OpenAI introduceert Prism: AI-native werkruimte voor onderzoekers

OpenAI introduceert Prism, een cloudgebaseerde LaTeX-werkruimte speciaal voor wetenschappers. De dienst moet het proces van het schrijven en reviseren van papers vereenvoudigen en samenbrengen.

OpenAI lanceert Prism, een nieuwe wetenschappelijke werkruimte die gratis beschikbaar is voor iedereen met een ChatGPT-account. De AI-native werkruimte helpt wetenschappers onderzoek te schrijven en samen te werken, en wordt aangedreven door GPT-5.2.

Prism combineert schrijven, revisie, samenwerking en publicatievoorbereiding in één cloudgebaseerde, LaTeX-native werkruimte. “In plaats van als een aparte tool naast het schrijfproces te functioneren, werkt GPT‑5.2 binnen het project zelf, met toegang tot de structuur van het document, vergelijkingen, referenties en de omringende context”, zo luidt het persbericht.

Geen contextverlies

Prism werkt als een cloudgebaseerde, LaTeX-native omgeving. GPT-5.2 draait niet naast het schrijfproces, maar binnen het project zelf. Daardoor kan het model rekening houden met de structuur van het document, vergelijkingen, referenties en omliggende tekst. Hierdoor verliezen onderzoekers minder context doordat er niet meer geschakeld moet worden tussen editors, PDF’s, referentietools en aparte chatinterfaces.

Binnen Prism kunnen onderzoekers met GPT-5.2 Thinking chatten om ideeën en hypotheses te verkennen, papers te schrijven en te reviseren met het volledige document als context (tekst, vergelijkingen, referenties, afbeeldingen en structuur), relevante literatuur zoals arXiv-bronnen op te zoeken en te verwerken, en vergelijkingen, bronverwijzingen en visuals te maken of te herschrijven met begrip van hun onderlinge samenhang.

Daarnaast kan het whiteboardvergelijkingen of -diagrammen omzetten naar LaTeX, ondersteunt het realtime samenwerking met direct zichtbare opmerkingen, voert het wijzigingen meteen in het document door zonder kopieerwerk tussen tools, en biedt het optionele spraakgestuurde bewerking voor snelle aanpassingen tijdens het schrijven of nakijken.

Basis in Crixet

Prism bouwt voort op Crixet, een cloudgebaseerd LaTeX-platform dat OpenAI overnam en later samenvoegde tot één product. OpenAI wil met Prism ook drempels verlagen rond installatie en omgevingsbeheer, doordat teams geen lokale LaTeX-installatie nodig hebben. Dat moet versieconflicten en handmatige merges beperken.

Prism is vandaag beschikbaar voor persoonlijke accounts. OpenAI meldt dat de dienst binnenkort ook beschikbaar moet worden voor organisaties met ChatGPT Business-, Team-, Enterprise- en Education-abonnementen.

Acer introduceert eerste Chromebooks met MediaTek Kompanio 540 voor het onderwijs

Acer heeft twee nieuwe Chromebooks voor het onderwijs gepresenteerd: de Acer Chromebook Spin 311 en de Acer Chromebook 311. Het zijn de eerste onderwijs-Chromebooks van Acer die draaien op de nieuwe MediaTek Kompanio 540. De modellen zijn ontworpen voor dagelijks gebruik door leerlingen en combineren energiezuinige prestaties met een robuust ontwerp en lange batterijduur.

Ontworpen voor dagelijks leren en samenwerken

De nieuwe Chromebooks zijn gericht op basisscholen en middelbare scholen die inzetten op 1:1-apparaten. Dankzij een batterijduur tot 15 uur kunnen leerlingen het apparaat probleemloos een hele schooldag gebruiken, zowel in de klas als thuis. De ventilatorloze architectuur zorgt voor een stille werking, wat prettig is in lesomgevingen.

Beide modellen ondersteunen snelle netwerkverbindingen via WiFi 7 en Bluetooth 5.3, waardoor online samenwerken en cloudtoepassingen betrouwbaar blijven functioneren.

Clamshell en convertible voor verschillende leerstijlen

De Acer Chromebook 311 (C725) heeft een traditioneel clamshell-ontwerp en is compact en licht, wat het apparaat geschikt maakt voor jongere leerlingen. De Acer Chromebook Spin 311 (R725T) beschikt over een 360-graden scharnier en kan in meerdere standen worden gebruikt, waaronder tabletmodus voor lezen, schetsen en het maken van aantekeningen.

Beide Chromebooks zijn uitgerust met een 11,6-inch HD-IPS-scherm. Voor de Spin 311 is optioneel een antibacterieel Corning Gorilla Glass-scherm beschikbaar. Daarnaast kunnen scholen kiezen voor een TÜV Rheinland-gecertificeerd scherm met verminderde blauwlichtuitstoot.

Geschikt voor veeleisender toepassingen

De MediaTek Kompanio 540-processor biedt voldoende rekenkracht voor dagelijks schoolgebruik, maar ook voor toepassingen binnen STEM-onderwijs en educatieve software zoals Minecraft Education Edition. De Chromebooks beschikken over een Full HD-webcam en dubbele microfoons, wat ze geschikt maakt voor hybride lessen, presentaties en groepsprojecten.

Een speciale Quick Insert-toets geeft leerlingen direct toegang tot hulpmiddelen en apps, wat de efficiëntie en creativiteit ondersteunt.

Robuust ontwerp verlaagt beheerkosten

Acer heeft de Chromebooks ontwikkeld met intensief gebruik in het onderwijs in gedachten. Ze voldoen aan de MIL-STD-810H-normen en zijn bestand tegen vallen tot 122 cm. Schokabsorberende randen, verstevigde scharnieren en morsbestendige toetsenborden helpen schade te beperken in drukke klaslokalen.

Het modulaire ontwerp vereenvoudigt onderhoud. Zo kan het toetsenbord snel worden vervangen en is de USB-C-poort modulair uitgevoerd. Dit verlaagt de totale eigendomskosten en maakt reparaties eenvoudiger voor IT-afdelingen.

Duurzaamheid en centraal beheer

De nieuwe Acer Chromebooks zijn deels vervaardigd uit PCR-plastic en worden geleverd in milieuvriendelijke verpakkingen. Ze zijn EPEAT-geregistreerd en Energy Star- en TCO-gecertificeerd.

Voor scholen zijn de apparaten beschikbaar met Chrome Education Upgrade. Hiermee kunnen IT-afdelingen Chromebooks centraal beheren, beveiligen en automatisch registreren via zero-touch onboarding. Dit vereenvoudigt zowel implementatie als dagelijks beheer.

Lenovo breidt Chromebook-aanbod uit voor leerlingen, docenten en IT-teams

Lenovo introduceert drie nieuwe Chromebooks voor het onderwijs: de Chromebook 100e Gen 5, Chromebook 500e 2-in-1 Gen 5 en Chromebook Plus i 14.

Lenovo lanceert drie nieuwe Chromebook-modellen die geschikt zijn voor leerlingen, docenten en IT-teams, met een focus op beheer, connectiviteit en beveiliging. Daarnaast voegt Lenovo ondersteuning voor ChromeOS toe aan zijn beheerplatform Lenovo Device Orchestration. De toestellen komen in de eerste helft van 2026 ook naar de Benelux. De fabrikant maakte nog geen prijzen bekend.

Voor leerlingen, docenten en IT-teams

De Lenovo Chromebook 100e Gen 5 richt zich op basis- en secundair onderwijs. Het toestel komt met een Intel Processor N150 of MediaTek Kompanio 540 en met een 11,6- of 12,2-inch scherm, met of zonder touchscreen. Lenovo benadrukt dat het ontwerp bedoeld is voor intensief dagelijks gebruik en dat onderdelen via CRU-componenten vervangbaar zijn. De Chromebook 100e krijgt een 50Wh-batterij en ondersteuning voor Wi-Fi 7 en optioneel 4G LTE.

De Lenovo Chromebook 500e 2-in-1 Gen 5 is een convertible met keuze uit Intel Processor N150 of N250, of MediaTek Kompanio 540. Scholen kunnen kiezen tussen 11,6- en 12,2-inch touchscreens in hetzelfde chassis. Het model ondersteunt een USI 2.0-stylus die in het toestel kan worden opgeborgen. Lenovo vermeldt een batterijduur tot 16 uur en voorziet ook hier Wi-Fi 7 en twee USB-C-poorten.

Voor docenten en beheerders is er de Lenovo Chromebook Plus i 14 met een Intel Core 3 Processor N355. Het toestel weegt volgens Lenovo vanaf 1,4 kilogram en krijgt een 16:10-display, Waves Maxx Audio en een 5MP-camera met fysieke privacysluiter. Lenovo verwijst ook naar toegang tot Google AI-functies binnen ChromeOS voor taken zoals contentcreatie en beeldbewerking.

ChromeOS-beheer via Lenovo Device Orchestration

Lenovo Device Orchestration (LDO) krijgt ondersteuning voor ChromeOS. IT-teams kunnen Chromebooks onboarden via een koppeling met de Google Admin Console en ze centraal bekijken in een Chrome Management-pagina binnen LDO. Lenovo vermeldt dat beheerders daarbij telemetriegegevens kunnen raadplegen, zoals laatste check-in, batterijstatus en laatste gebruiker, om het beheer en de beveiliging te ondersteunen.

Apple bundelt creatieve apps in nieuw abonnement Creator Studio

Apple bundelt zijn creatieve software in een alles-in-één pakket: Apple Creator Studio.

Apple introduceert Apple Creator Studio, een nieuw abonnement dat toegang biedt tot een bundel creatieve apps voor videobewerking, muziekproductie, beeldbewerking en productiviteit, met nieuwe AI-functionaliteiten en extra content.

Creatieve tools gebundeld

Apple Creator Studio bestaat uit apps zoals Final Cut Pro, Logic Pro, Pixelmator Pro, Motion, Compressor en MainStage. Abonnees krijgen ook toegang tot extra content en functies in Keynote, Pages en Numbers, en later ook in Freeform.

Final Cut Pro bevat nieuwe AI-functies zoals Zoeken in Transcripten en Visueel Zoeken, die het gemakkelijker maken om specifieke fragmenten in video’s terug te vinden. Ritmedetectie zorgt ervoor dat beeldmateriaal automatisch op het ritme van muziek gemonteerd wordt. Op iPad komt daar Montagemaker bij, waarmee AI automatisch een montage maakt uit de beste videomomenten.

Logic Pro krijgt ook nieuwe functies. Synth Player en Chord ID gebruiken AI om muzikale ideeën automatisch uit te werken. Logic Pro bevat een uitgebreide bibliotheek met rechtenvrije samples en ondersteunt nu ook natuurlijke taalcommando’s voor het zoeken naar geluiden.

Focus op iPad en AI-ondersteuning

Pixelmator Pro is vanaf nu ook beschikbaar op iPad, met ondersteuning voor Apple Pencil en aanraakbediening. Gebruikers kunnen lagen manipuleren, afbeeldingen bijsnijden met Auto Crop of verbeteren met Super Resolution. In Keynote, Pages en Numbers krijgen gebruikers toegang tot premium sjablonen, beelden en AI-gegenereerde functies zoals automatische presentatienotities en het herschikken van dia’s. Freeform wordt later toegevoegd aan het aanbod.

Naast het abonnement van 12,99 euro per maand kunnen gebruikers de apps ook eenmalig aankopen in de Mac App Store. Dat is een groot verschil ten opzichte van de grootste aanbieder van creatieve software: Adobe. In 2013 besliste laatstgenoemde om komaf te maken met applicatielicenties en over te schakelen op een Creative Cloud Pro-abonnement van 73,90 euro per maand. Een abonnement per app kost je maandelijks 22,36 euro.

De aparte versies van Final Cut Pro (€ 349,99), Logic Pro (€ 229,99), Pixelmator Pro (€ 59,99), Motion (€ 59,99), Compressor (€ 59,99) en MainStage (€ 34,99) zijn als eenmalige aankoop verkrijgbaar in de Mac App Store. Apple Creator Studio is verkrijgbaar vanaf woensdag 28 januari voor 12,99 euro per maand of 129 euro per jaar. Het ondersteunt gezinsdeling met maximaal zes personen.

Kan ChatGPT je beste vriend zijn?

ChatGPT wordt door veel jongeren gebruikt om vragen te stellen. Dat gaat niet alleen over schoolwerk, maar ook over persoonlijke onderwerpen zoals stress, conflicten of onzekerheid. De snelle en altijd beschikbare antwoorden maken chatbots aantrekkelijk. Tegelijk roept dat vragen op over de rol van artificiële intelligentie als gesprekspartner bij emotionele thema’s.

Waarom ChatGPT vaak wordt gebruikt voor persoonlijke vragen

Chatbots reageren onmiddellijk, zonder te onderbreken of te oordelen. Ze tonen geen boosheid en formuleren antwoorden meestal op een begripvolle manier. Dat zorgt voor een gevoel van veiligheid en toegankelijkheid, vooral wanneer gesprekken met andere mensen moeilijk aanvoelen.

Toch verschilt deze vorm van communicatie sterk van menselijk contact. ChatGPT ervaart geen emoties en heeft geen bewustzijn. Het systeem genereert teksten op basis van patronen in grote hoeveelheden data, zonder echte betrokkenheid of begrip.

ChatGPT als gesprekspartner: hoe werkt dat?

Communicatiewetenschapper Margot van der Goot doet onderzoek naar de manier waarop mensen omgaan met chatbots. Volgens haar is ChatGPT geen vriend en geen therapeut. Hoewel antwoorden vaak logisch en empathisch klinken, kunnen ze inhoudelijk onjuist, onvolledig of te simplistisch zijn.

ChatGPT werd ontwikkeld door OpenAI. Het model is ontworpen om interacties aangenaam en vlot te laten verlopen. Daardoor bevestigt het vaak wat de gebruiker zegt. In menselijke relaties is tegenspraak echter een belangrijk onderdeel van communicatie en groei.

Mogelijke invloed van ChatGPT op sociale vaardigheden

Regelmatig gebruik van chatbots voor emotionele ondersteuning kan invloed hebben op sociale vaardigheden. In contact met mensen horen ook moeilijke momenten: meningsverschillen, kritiek of tijdelijke onbeschikbaarheid. Die situaties helpen bij het ontwikkelen van empathie, conflicthantering en zelfreflectie.

Van der Goot vergelijkt dit met het gebruik van gps. Sinds navigatiesystemen wijdverspreid zijn, zijn veel mensen minder vaardig geworden in zelf navigeren. Op een vergelijkbare manier kan intensief vertrouwen op chatbots ervoor zorgen dat omgaan met complexe menselijke interacties minder vanzelfsprekend wordt.

Risico’s van ChatGPT als vertrouwenspersoon

Onderzoekers en experts wijzen erop dat intensief gebruik van chatbots risico’s kan meebrengen voor het mentale welzijn. Er zijn internationale voorbeelden bekend van mensen die psychische problemen ontwikkelden na langdurige gesprekken met AI-systemen.

Grote technologiebedrijven zoals Meta en OpenAI zijn op de hoogte van mogelijke negatieve effecten, maar volgens critici ontbreekt het vaak aan duidelijke verantwoordelijkheid en toezicht. Dat maakt voorzichtigheid belangrijk, zeker wanneer het gaat om emotionele ondersteuning.

Wat ChatGPT wel kan betekenen

ChatGPT kan een hulpmiddel zijn om gedachten te ordenen of om gevoelens onder woorden te brengen. In sommige gevallen gebruiken mensen de chatbot als voorbereiding op een gesprek met een vriend, leerkracht of hulpverlener. In die rol kan het ondersteunend zijn, zolang het niet de plaats inneemt van menselijk contact.

ChatGPT is dus geen vervanging voor vriendschap, zorg of therapie. Het blijft een digitaal hulpmiddel met duidelijke beperkingen.

Google Classroom krijgt toegang tot grote bibliotheek met publieke NotebookLM-materialen

Google rolt een nieuwe functie uit die het voor leerkrachten eenvoudiger maakt om AI-ondersteund lesmateriaal in te zetten. Vanaf deze week kunnen ze niet alleen eigen NotebookLM-notities koppelen aan opdrachten in Google Classroom, maar ook gebruikmaken van publieke notebooks die wereldwijd door andere gebruikers zijn gedeeld.

Meer leermateriaal binnen handbereik

NotebookLM groeide het afgelopen jaar uit tot een AI-ondersteunde onderzoekstool waarmee leerkrachten eigen cursussen, bronnen en opdrachten kunnen samenstellen. Het opbouwen van lesmateriaal kost echter tijd. Met de nieuwe update verdwijnt die drempel grotendeels: iedereen met Google Workspace for Education krijgt toegang tot een grote bibliotheek publieke notebooks die direct in lessen geïntegreerd kunnen worden.

Specifiek vermeldt Google dat ook bronnen uit de samenwerking met OpenStax beschikbaar zijn. Dat betekent dat leerkrachten open leermaterialen uit het OpenStax-aanbod kunnen inzetten en leerlingen via NotebookLM kunnen laten samenvatten, vragen laten beantwoorden of audio-overzichten laten genereren.

NotebookLM groeit uit tot gedeeld leerplatform

Door publieke notebooks toe te voegen aan Classroom-opdrachten wordt NotebookLM een gedeelde omgeving in plaats van een individueel werktuig. Het platform ondersteunt zo sterkere samenwerking tussen scholen, leraren en educatieve organisaties.

De uitrol startte op 1 december 2025 en is beschikbaar voor Google Workspace Education Fundamentals, Standard en Plus. Beheerders moeten enkel controleren of NotebookLM ingeschakeld staat voor de juiste groepen of organisatie-eenheden.

Beschikbaarheid en beheer

Scholen die NotebookLM al gebruiken hoeven weinig aan te passen. Zodra de update beschikbaar is, kunnen leerkrachten tijdens het aanmaken van een opdracht een publieke notebook selecteren als bronmateriaal. Leerlingen krijgen die dan automatisch te zien in hun Classroom-omgeving.

Google Scholar Labs wil onderzoeksvragen slimmer beantwoorden met AI

Google test een nieuwe functie binnen Scholar die complexe onderzoeksvragen beter moet helpen beantwoorden. Google Scholar Labs gebruikt generatieve AI om verbanden tussen thema’s te herkennen en studies te selecteren die inhoudelijk aansluiten op de onderzoeksvraag. De tool wordt momenteel uitgerold voor een beperkte groep ingelogde gebruikers.

Hoe Google Scholar Labs onderzoeksvragen analyseert

Google Scholar Labs leest een vraag eerst inhoudelijk: het zoekt de relevante concepten, relaties en deelaspecten. Daarna voert het gerichte zoekopdrachten uit binnen Scholar. Die werkwijze moet gebruikers helpen die een onderwerp vanuit verschillende invalshoeken willen benaderen. Volgens Google identificeert de tool vervolgens publicaties die de kernvraag beantwoorden en licht toe op welke manier een studie dat doet.

In een demonstratie zocht Scholar Labs naar onderzoek over de impact van cafeïne op het kortetermijngeheugen. De tool bracht thema’s samen zoals cafeïne-inname, geheugenretentie en leeftijdsgebonden cognitief onderzoek.

Kritische vragen over kwaliteit van wetenschap

De introductie van Google Scholar Labs roept ook vragen op. In de klassieke zoekomgeving zijn filters beschikbaar die onderzoekers gebruiken om de kwaliteit of relevantie van een studie in te schatten, zoals citatieaantallen. In Scholar Labs ontbreken die op dit moment. Dat maakt het minder duidelijk hoe het systeem onderscheid maakt tussen invloedrijke studies en minder onderbouwde publicaties.

Een voorbeeld uit de demo illustreert dat probleem. Scholar Labs selecteerde een reviewartikel uit 2024 in het tijdschrift Applied Sciences voor een vraag over brain-computer interfaces. De tool legde wel uit waarom het artikel inhoudelijk paste bij de zoekvraag, maar toonde geen informatie over impact of citaties.

Voor onderzoekers die dergelijke metadata gebruiken om literatuur te filteren, kan dat ontbreken van context een drempel vormen.

Een nieuwe richting voor wetenschappelijke zoekmachines?

Google beschouwt Scholar Labs als een experiment om te onderzoeken hoe AI het literatuuronderzoek kan veranderen. Of wetenschappers het vertrouwen snel zullen opnemen, hangt waarschijnlijk af van transparantie en kwaliteitscontrole. De vraag blijft of het analyseren van woordrelaties voldoende is om robuuste wetenschap te onderscheiden van minder betrouwbare bronnen.

Voorlopig blijft Scholar Labs beperkt beschikbaar. De komende maanden zal blijken hoe onderzoekers de tool waarderen en in hoeverre AI hun manier van zoeken naar wetenschappelijke literatuur kan beïnvloeden.

Google Gemini in Canvas kan presentaties maken

Google Gemini in Canvas kan op basis van een eenvoudige prompt een presentatie voor studenten of onderzoekers in elkaar steken.

Presentaties maken was nog nooit zo eenvoudig. Google voegt een nieuwe functie toe aan Gemini in Canvas waarmee gebruikers in enkele klikken een presentatie kunnen genereren. Hiervoor dienen ze een onderwerp of bron te uploaden, en Gemini doet zijn werk. Nadien kan de presentatie naar wens bijgeschaafd worden in Google Presentaties. De nieuwe functie is vanaf nu beschikbaar voor Pro-abonnees en “in de komende weken” voor gratis gebruikers.

Presentaties in Canvas

Presentaties maken kan tijdrovend zijn: de juiste kernwoorden vinden, afbeeldingen toevoegen of het geschikte professionele ontwerp kiezen. Google Gemini in Canvas vereenvoudigt dit proces. Gemini Canvas is de interactieve ruimte die in maart werd gelanceerd.

Je kan eenvoudig vragen “maak een presentatie over dit onderwerp”, of zelf bronnen en afbeeldingen toevoegen. Google Gemini in Canvas maakt voor jou “een complete presentatie met afbeeldingen en datavisualisatie”, aldus Google. Nadien kan je de presentatie exporteren naar Google Presentaties om zelf nog wijzigingen door te voeren.  

Deze nieuwe functie is voornamelijk interessant voor studenten of onderzoekers, die regelmatig presentaties in elkaar moeten knutselen. De functie is momenteel beschikbaar voor gebruikers met een Pro-abonnement, maar komt binnenkort ook naar gratis gebruikers.

IT-beveiliging in scholen: zo hou je het veilig

De digitalisering van scholen gaat de afgelopen jaren hard: online leerplatformen, toetsen, ouderplatformen, het gebruik van digitale toestellen, … Hoe zit het met de beveiliging daarvan?

Dit artikel maakt deel uit van een artikelreeks over kostenefficiënt investeren in IT. Elke week tot eind oktober 2025 voegen we wekelijks een nieuw artikel toe. Je kan het huidige overzicht hier terugvinden.

Scholen werken steeds vaker in een digitale omgeving, zeker na de ICT-boost door Digisprong. Dat werkt ongetwijfeld gemakkelijker voor zowel leerlingen als leerkrachten, maar de digitalisering maakt scholen ook een interessant doelwit voor cybercriminelen. Daarom is het belangrijk om voldoende in te zetten op digitale (netwerk)beveiliging.

De basisbeginselen van netwerkbeveiliging

De staat van je firewall

Hoelang is het geleden dat je je firewall nog eens onder de loep hebt genomen? Een firewall dient om jouw apparaten en netwerk te beschermen van binnenkomende en uitgaande verbindingen, en controleert of blokkeert indien nodig internetverkeer via IPS, IDS of DNS-filtering. Met een sterke firewall wordt het voor cybercriminelen al een pak moeilijker om binnen te dringen en een cyberaanval uit te voeren. 

Gelukkig zit er in de meeste moderne besturingssystemen een automatische firewall ingebouwd, zoals Windows Defender Firewall of Mac Firewall. Zogenaamde ‘next gen firewalls’ hebben meer mogelijkheden dan traditionele firewalls, en ze blijven continu evolueren. Zo kunnen ze verdachte apps blokkeren, bijhouden wie toegang heeft of wilt tot jouw netwerk, dreigingen oplijsten en proactief beveiligingstechnieken voorstellen.

Netwerksegmentatie

Als je naar het aantal verbonden apparaten kijkt in een school, is het voor IT-teams makkelijk om een duidelijk overzicht te hebben als er iets misgaat. Daarom is netwerksegmentatie zeker geen overbodige luxe. Dat wil zeggen dat je je netwerk opdeelt in kleinere delen of segmenten. Denk aan een segment voor leerkrachten, leerlingen, gasten en slimme apparaten.

Dankzij netwerksegmentatie deel je het netwerk op in kleinere delen of segmenten.

Die verdeelde segmenten zorgen voor een kleinere impact van een eventueel beveiligingsprobleem. Je kan ook gemakkelijk bepalen welke apparaten welke applicaties (niet) mogen gebruiken, domeinen al dan niet bezoeken en toegang krijgen tot een bepaald netwerkdeeltje.

Beveiligen van endpoints

Een endpoint is elk apparaat dat communiceert met je schoolnetwerk. Dat gaat dus over laptops, desktops, tablets, servers, printers, camera’s, … Elk van die punten kan een mogelijk toegangspunt zijn voor cybercriminelen.

Apparaten van leerkrachten en in klaslokalen moeten beheerd worden om een optimale beveiliging te garanderen. Daar zijn gespecialiseerde tools voor, zoals Intune of Google Admin.

Die schakelen onder meer automatische updates in voor alle apparaten, analyseren gedrag, stellen een policy in voor webbrowsers en bepalen welke applicaties wel of niet geïnstalleerd of gebruikt mogen worden. Examenlaptops kunnen bijvoorbeeld een verbod hebben op generatieve AI-applicaties en het gebruik van USB-sticks.

Examenlaptops kunnen bijvoorbeeld een verbod hebben op generatieve AI-applicaties en het gebruik van USB-sticks.

Dankzij een goed endpointdetectie- en respons (EDR)-beleid zijn alle eindpunten gemonitord op verdachte activiteiten en eventuele dreigingen. Moest er toch iets misgaan, kan je altijd vertrouwen op een back-up. Stel die wekelijks of maandelijks in en controleer of ze werken.

XLR, MDR of iets anders?

We zoomen nog dieper in op endpointbeveiliging. Je kan als school kiezen uit drie opties: XDR, MDR of SIEM.

• XDR (Extended Detection and Response) bundelt signalen van e-mail, toestellen en netwerk in één dashboard. Dat zorgt alweer voor een beter overzicht waardoor je indien nodig snel kan ingrijpen. Het grootste nadeel is dat er iemand dagelijks naar moet kijken.
• MDR (Managed Detection and Response) is XDR met een extern bedrijf dat meekijkt: een gespecialiseerd team dat 24/7 meekijkt, waarschuwt en binnen afgesproken grenzen meteen ingrijpt. Je hoeft dus niemand intern op XDR te zetten.
• SIEM komt neer op het bijhouden, bewaren en koppelen van alle gegevens voor analyse en audits. Dat is uiteraard nuttig, maar zonder juiste en regelmatige opvolging mis je nog steeds alarmsignalen.

Advies voor scholen: heb je geen persoon of team dat elke dag securityalarmen opvolgt? Dan is MDR vaak de beste keuze want je koopt jezelf rust en krijgt een extra paar ogen met snelle reactietijd. Heb je wél interne opvolging, dan is XDR een mooie stap.

Zelfbeheer of uitbesteden?

Je kan bepaalde dingen gerust intern houden in plaats van ze uit te besteden. Bijvoorbeeld het opstellen van een beveiligingsbeleid, de beheertool configureren, het gebruik van veilige wachtwoorden en multi-factor authenticatie (MFA) stimuleren, en een kort noodplan opstellen van wat te doen als de school toch slachtoffer is van een cyberaanval.

Een ICT-coördinator of team kan gerust de basisbeveiliging op zijn rekening nemen, maar kan moeilijk ’s nachts in gang schieten.

Als je voor de meest geavanceerde cyberbeveiliging kiest, is het slim om een extern bedrijf, ofwel Security As a Service (SECaaS), te overwegen. Het grootste euvel voor scholen van het uitbesteden van beveiliging is de kost. Scholen hebben vaak grote netwerken die geavanceerde beveiliging nodig hebben. De firewall onderhouden, audits uitvoeren, 24/7 MDR, back-ups maken en testen en controleren, … Er komt wel wat bij kijken.

Een ICT-coördinator of team kan gerust de basisbeveiliging op zijn rekening nemen, maar kan moeilijk ’s nachts in gang schieten. Laat daarom de meer geavanceerde beveiligingstechnieken over aan een externe partner. Scholengroep Sint-Paulus kan als inspiratiebron dienen om de knoop door te hakken.

Dit is een redactionele bijdrage geschreven in samenwerking met Telenet. Voor meer informatie kan je hier terecht. Dit artikel is onderdeel van een artikelreeks rond kostenefficiënt investeren in IT op school. Je vindt eerder verschenen artikelen hier.