Office 365 verboden in Duitse scholen door privacy problemen

De Duitse Datenschutz Konferenz (DSK) oordeelt dat het gebruik van Office 365 niet in regel is met de privacywet (GDPR). Volgens de privacy autoriteit biedt Microsoft te weinig transparantie rond de verwerking en opslag van persoonsgegevens.

De onderhandelingen tussen de Duitse privacywaakhond DSK slepen al jaren aan. In de zomer van 2019 oordeelde DSK dat Windows 10 en Office 365 in strijd waren met de GDPR-regels.  Na twee jaar over en weer gepalaver oordeelt DSK in een rapport dat Microsoft te weinig garanties biedt voor de privacy van persoonsgegevens. Microsoft weerlegt de kritiek en zegt net dat het meer doet dan andere spelers op de markt.

Gebrek aan transparantie

In het rapport schrijft het DSK dat er een gebrek aan transparantie is over hoe Microsoft persoonsgegevens verzamelt en verwerkt. Het gaat daarbij ook over de toegang van third-party bedrijven tot die data. Daarom besluit de Duitse privacywaakhond dat het gebruik van  Office 365 niet in overeenstemming is met de GDRP. In 2019 werd het gebruik van de gratis versies van Office 365 verboden in deelstaat Hessen.

De discussie over de privacy instellingen is niet alleen in Duitsland een topic. Vorige week raadde de Franse minister van Onderwijs, Pap Ndiaye, het gebruik van de gratis versies van Office 365 af. Dat advies kwam er nadat parlementslid Philippe Latombe afgelopen zomer de minister om een officieel standpunt vroeg. Naast de privacy instellingen zijn er ook twijfels over de opslag van Europese persoonsgegevens bij een Amerikaanse cloudaanbieder.

Misverstanden

Sinds mei 2018 gelden in de Europese Unie strenge privacyregels, de zogenaamde General Data Protection Regulation (GDPR). Dat er na jaren onderhandelen nu een negatief oordeel is gekomen, valt begrijpelijker wijze niet in goede aarde bij Microsoft. In een officiële reactie zegt het bedrijf dat het rapport is gebaseerd op verschillende misverstanden. “Het houdt bovendien geen rekening met belangrijke wetswijzigingen die een betere privacybescherming zullen bieden tussen Europa en de VS”, klinkt het.

Volgens Microsoft voldoet Office 365 niet alleen aan de eisen van GDPR, het overstijgt die zelfs. “De bezorgdheden die de DSK uit, weerspiegelen onvoldoende de wijzigingen die we hebben aangebracht. Toch nemen we de eis voor meer transparantie ter harte. Onze normen overtreffen nu al die van de meeste andere aanbieders. We kijken uit naar een positief adequaatheidsbesluit van de Europese Commissie onder de GDPR in 2023”, besluit Microsoft.

Schoolit vroeg het kabinet van minister Ben Weyts om een (Vlaams) standpunt. Zodra we die reactie krijgen, updaten we dit artikel.

Drie nieuwe IT-richtingen in derde graad secundair onderwijs

Technische en beroepsscholen kunnen vanaf volgend schooljaar drie nieuwe studierichtingen aanbieden, waarbij de focus ligt op IT en informatica. Het gaat om richtingen voor de derde graad.

De Technische en beroepsscholen in het secundair onderwijs kunnen drie nieuwe studierichtingen toevoegen in de derde graad. Vlaams minister Ben Weyts (N-VA) maakte dat nieuws donderdag bekend. Het gaat om studierichtingen met de focus op IT en informatica. De studierichtingen passen in de bredere modernisering van het secundair onderwijs. Daarbij legt Weyts hard de klemtoon op IT.

“De bijkomende studierichtingen zijn vooral goed nieuws voor de zogenaamde handelsscholen”, zegt Ben Weyts. Die kunnen zo in de derde graad studierichtingen aanbieden die beter aansluiten op de opleidingen in de tweede graad. En die beter inspelen op de noden van de arbeidsmarkt of op de IT-opleidingen in het hoger onderwijs.”

lees ook

Vlaamse regering keurt 11 XR-projecten in BSO en TSO goed

Klemtoon op IT

Concreet zullen in het TSO de richtingen ‘bedrijfsondersteunende informatiewetenschappen’ en ‘applicatie- en databeheer’ worden toegevoegd. In het BSO gaat het om ‘datacommunicatie- en netwerkinstallaties’. Naast de drie nieuwe studierichtingen zit er een actualisering van de richting ‘industriële ICT’ in het TSO in de wachtkamer, meldt Belga. “Die is nu heel breed en zwaar”, aldus Weyts. Vanaf 1 september zal de richting zich toespitsen op beroepskwalificatie, namelijk ‘technieker industriële lijnautomatisatie’.

Nog vanaf volgend schooljaar zullen de Technische en beroepsscholen een beroep kunnen doen op de provinciale uitleendiensten voor XR-materiaal. Op die manier wil Ben Weyts de nieuwe technologieën tot in de klas brengen. Het ministerie heeft daarvoor een visienota uitgewerkt na gesprekken met experten in het veld. Om het geheel te ondersteunen kreeg Vives Hogeschool groen licht voor de uitbouw van een XR academy in Vlaanderen.

Fourcast groeit uit tot platformoverschrijdende onestopshop

Na Google beloont nu ook Microsoft de expertise van Fourcast als pedagogisch ondersteuner met een certificaat.

Fourcast, het voormalige Fourcast for Education, is een mijlpaal rijker. De scale-up en erkend Google for Education Partner ziet zijn brede expertise als pedagogisch ondersteuner van leerkrachten en scholen nu ook beloond door Microsoft. Fourcast kreeg het certificaat van Microsoft In Education Global Training Partner en zal voortaal pedagogische ondersteuning kunnen bieden ongeacht platform of technologie.

i-Learn ondersteuner

Fourcast focuste oorspronkelijk op de ondersteuning van scholen die Google for Education-tools inzetten in de klas. Vorig jaar werd het geselecteerd als grootste pedagogische ondersteuner, en privépartner, van het i-Learn platform. Dat is een veilig portaal vanuit Onderwijs Vlaanderen voor gepersonaliseerd digitaal leren in het lager en secundair onderwijs. In die opdracht toonde Fourcast dat het ook platformoverschrijdend en technologieonafhankelijk kan ondersteunen.

De ervaring en inhouse kennis is nu beloond met het certificaat van Microsoft. “De vraag in het onderwijs is enorm”, aldus Olav Adami, CEO en oprichter van Fourcast. “Veel Vlaamse scholen werken met Microsoft-tools en schreeuwen om pedagogische ondersteuning. Onze ambitie en het feit dat we nu meer dan ook platformoverschrijdend werken, zetten we kracht bij met een rebranding en een gloednieuwe website.”

Olav Adami, CEO en oprichter van Fourcast

Volgens Adami gaat het de goede kant uit met de digitalisering van het onderwijs. “Een paar jaar geleden draaide alles om de infrastructuur. Maar wat ben je met miljoeneninvesteringen in devices wanneer die niet zinvol worden ingezet in de klas? Gelukkig wordt nu steeds meer ingezet op de pedagogische ondersteuning van de leerkrachten. Dat merk je in projecten en aanbestedingen vanuit de overheid zoals het VLAIO-dossier en de ICT-bootcamps. Wij hebben sinds onze oprichting altijd ingezet op deze ondersteuning.”

Complementair, ook in het buitenland

Microsoft erkent de expertise van Fourcast. “De unieke sterkte is dat de meeste van hun mensen in het onderwijs staan of hebben gestaan. Die praktijkervaring dragen ze uit naar scholen en leerkrachten. Hun aanpak gaat bovendien verder dan de digitalisering alleen. Fourcast vertrek vanuit een totaalbenadering en maakt werk van changemanagement om de digitalisering binnen de scholen te omkaderen”, looft Kris Vande Moortel, Education Advisor bij Microsoft.

Olav Adami neemt de lof in dank aan. De komende jaren wil Fourcast vooral zijn positie als pedagogische ondersteuner in België versterken. Tegelijk kijkt het over de landsgrenzen heen. “Ons aanbod is gestoeld op het Europees Digital Competence Framework For Educators. Dus ook in het buitenland kunnen we van meerwaarde zijn. Zeker omdat veel Vlaamse EdTech-bedrijven zoals SignPost en BookWidgets internationaal doorbreken”, besluit Adami.

Een NAS als back-up hub voor de school

[ADVERTORIAL] Een NAS is het ideale toestel om data binnen een schoolomgeving veilig te stellen. De nieuwe DiskStation DS1522+ combineert opslagcapaciteit met eenvoud.

Tijd en budget: twee zaken die de IT-coördinator van een school doorgaans niet op overschot heeft. Toch moet een educatieve instelling net als iedere andere organisatie basisregels rond dataveiligheid volgen. Goede back-ups zijn daar een essentieel onderdeel van. Alle data moeten volgens de 3-2-1-regel veilig staan. Dat wil zeggen: drie kopietjes, op minstens twee verschillende dragers waarvan er minstens één op een externe locatie staat.

Dat vertaalt zich naar enkele praktische noden. De primaire kopie van gegevens staat misschien op de computer van de onderwijzers en de administratie. Voor de secundaire kopie is een server handig, en de derde kopie kan dan bijvoorbeeld in de cloud staan. Om dat te bewerkstelligen zijn er heel wat opties, maar één van de eenvoudigste is beslist om voor een NAS te kiezen.

Network Attached Storage

Een NAS, kort voor Network Attached Storage, is eigenlijk een bescheiden (opslag)server. De toestellen zijn compact, niet al te duur en vooral eenvoudig in beheer. We focussen ons hier op Synology, één van de marktleiders in het segment, en meer specifiek de nieuwe Synology DiskStation 1522+. Die draait net als alle andere NAS-toestellen van de Taiwanese specialist op het DSM-besturingssysteem, dat intussen aan versie 7 zit.

DSM 7 biedt een gebruiksvriendelijke beheeromgeving die snel vertrouwd zal aanvoelen voor iedereen die zich op zijn gemak voelt in een Windows-, Linux- of Mac-desktopomgeving. De interface is gebouwd rond een bureaublad en een appwinkel, terwijl alle applicaties overzichtelijk en modern ogen. Via DSM configureer je de NAS op het netwerk, maak je gebruikers aan, ken je hen rechten toe en meer.

Inbegrepen en efficiënt

In ons back-up-verhaal is vooral Active Backup belangrijk. Dat is een oplossing die inbegrepen zit bij het Synology-ecosysteem. Je hoeft dus geen afzonderlijke licenties aan te schaffen. Met Active Backup kan je via een eenvoudige client Windows- en Linux-systemen veilig stellen, net als andere bestandsservers of zelfs virtuele machines.

Back-ups gebeuren automatisch en maken gebruik van deduplicatie. Dat betekent dat de algoritmes achter de oplossing ervoor zorgen dat data maar één keer worden geback-upped om zo plaats te besparen. Stel je 30 Windows 10-computers veilig: dan bevat de back-up achter de schermen maar één keer alle Windows-systeembestanden.

Veel opslagruimte

De DS1522+ komt standaard met ruimte voor vijf 3,5 inch-harde schijven, waarmee je al tientallen terabytes aan opslagruimte kan voorzien. Deduplicatietechnologie zorgt ervoor dat die ruimte optimaal wordt benut. Je kan de NAS bovendien uitbreiden tot vijftien HDD-plekken. Wil je bij één speler blijven, dan biedt Synology zelf geschikte harde schijven aan met diverse capaciteiten.

Active Backup heeft verder varianten om ook cloudopslag van bijvoorbeeld Microsoft of Google lokaal veilig te stellen. Al naargelang de situatie in je school, volstaat het toestel dus om zowat alle gegevens van een back-up te voorzien.

Meer dan alleen back-ups

Als bonus is de NAS meer dan alleen een back-up-toestel. Het ding kan dienst doen als centrale server voor bestanden, je kan er een volwaarde kantoorsuite op draaien en zelfs virtuele machines op hosten. De ruimte voor NVMe-SSD’s die als cache dienen, zorgen voor een vlotte ervaring.

Wat nu met de laatste regel van een goeie back-up: de vereiste voor een externe locatie? Daarvoor heb je mogelijkheden. Active Backup zorgt voor de back-up van data naar je Synology-NAS. Met Hyper Backup voorzie je de back-up vanaf de NAS. Ook die oplossing zit inbegrepen.

Connectie met de cloud (of niet)

Je kan kiezen voor back-ups naar je favoriete cloudprovider dankzij compatibiliteit met S3-opslag, maar het is ook een optie om binnen het Synology-ecosysteem zelf te blijven. De C2 Cloud integreert naadloos met DSM 7, zodat je vlot een kopie van je back-up in het Synology-datacenter in Frankfurt kan bewaren. Gegevens gaan de EU niet uit: een handige bonus.

Wie alles liefst in eigen beheer heeft, kan kiezen voor een tweede NAS. In scholengemeenschappen is dat een logische keuze. Je kan iedere school een eigen NAS geven, en de toestellen vervolgens data naar elkaar laten back-uppen. Zo zorg je voor gegevensopslag op een externe locatie, zonder dat je naar de cloud moet stappen.

Dit is een commerciële bijdrage in samenwerking Synology. Klik hier voor meer informatie over Synology Active Backup for Business.

The Rent Company en Cloudwise bundelen krachten

De twee gespecialiseerde onderwijspartijen breiden met de samenwerking het aanbod voor digitaal onderwijs uit in België.

Cloudwise en The Rent Company bundelen hun krachten om het Belgische onderwijs veld te voorzien van digitale infrastructuur. Dat doen ze door gebruiksvriendelijke software, goed werkende laptops en Chromebooks voor schooldoeleinden aan te bieden. The Rent Company richt zich daarbij op alles wat te maken heeft met levering, service, garantie en herstellingen van hardware. Cloudwise legt dan weer de focus op software voor de scholen en op begeleiding.

COOL

Voor beide partijen was de samenwerking een logische stap. Om veilig laptopgebruik in de klas toegankelijk te maken, zal The Rent Company bij elke laptop de toets-en examensoftware COOL Check meeleveren. Dat zal gebeuren vanaf volgend schooljaar. Cool is de software die Cloudwise levert voor veilig en gebruiksvriendelijk lesgeven en examineren. De scholen kunnen de toepassing naar eigen wens inrichten en uitbreiden.

“Met de groeiende internationale aandacht voor ons COOL platform voelt dit als een logische stap om als bedrijf nog meer focus te kunnen leggen op waar we bij scholen de meeste toegevoegde waarde kunnen leveren”, zegt Philip Vermeylen, directeur van Cloudwise Belgium. “Met onze softwareoplossing voor digitaal examineren en lesgeven kunnen we voor leerkrachten echt het verschil maken.”

Bij The Rent Company is het enthousiasme minstens even groot. “Met deze samenwerking bieden we echt een uitbreiding van ons aanbod aan scholen en ouders”, aldus Niel Van Meeuwen, directeur van The Rent Company België. “We kunnen hen nu nog meer ondersteunen in de breedte. We maken daarnaast van elk device dat we leveren aan leerlingen en leerkrachten een betrouwbare en solide online examenomgeving.”

Aron Bauwens is beste Anonymous-codeur

Winnaar Aron Bauwens geflankeerd door Toon Swyzen (lesgever en security expert Nviso) en Katerina Stavrinoudis (lesgeefster en medewerker Ordina)

CodeFever organiseerde afgelopen zaterdag de finale van Anonymous-codeurs. Meer dan 90 CodeFever kids toonden hun codeerkunsten. Aron Bauwens bleek uiteindelijk de strafste codeur.

CodeFever organiseert vormingen en lessenreeksen rond programmeren en computationeel denken. De lessen vinden op verschillende locaties en in partnerscholen plaats, over heel Vlaanderen. Tijdens de finale van Anonymous-codeurs konden de jonge programmeurs hun skills laten zien. De finale vond plaats in Gebouw T van HOGENT. Liefst 90 CodeFever kids namen het, in team of solo, tegen elkaar op.

Capture the flag

De Anonymous-reeks is trouwens het hoogste level bij CodeFever, voor de meer ervaren jongeren dus die al van kleinsaf alle CodeFever-lessenreeksen doorliepen. Tijdens de Anonymous-reeksen leerden de codeurs onder andere uitgebreid over cyberaanvallen en hoe hackers te werk gaan. Ze leerden hands-on hoe ze kwetsbaarheden kunnen opsporen, exploits uitvoeren, malware genereren, websites hacken en zelfs paswoorden kraken.

Organisatorische krachten achter Anonymous-lessenreeks

Al die ervaringen kwamen zaterdag van pas tijdens de finale waar een capture the flag-opdracht was voorzien. De codeurs moesten de opdracht zo snel mogelijk tot een goed einde brengen. Ze mochten alleen aan de slag of samenwerken met maximaal drie andere personen. Uiteindelijk bleek Aron Bauwens (16) de strafste jonge codeur. Hij kreeg voor zijn mooie prestatie 600 euro aan waardebonnen van Coolblue, gesponsord door Cyber Security experts Ordina en NVISO.

Teamnamen

Naast de hoofdprijs voor de strafste programmeur voorzag CodeFever nog twee leuke prijzen voor de teams met de origineelste naam. De laureaten hier waren ‘Indian Microsoft Helpdesk’ en ‘It hurts when IP’. Vooral die laatste deed ons op de redactie plat liggen, geven we toe. Op onderstaande foto staan beide winnende teams netjes door elkaar. Ook zij kregen van de organisatie enkele leuke prijzen van dezelfde sponsors.

Teams Indian Microsoft Helpdesk en It hurts when IP, winnaars van de originaliteitsprijs

CodeFever zit uiteraard ook na de finale van afgelopen zaterdag niet stil. De voorbereidingen voor de lessenreeksen in het voorjaar van 2023 zijn in volle gang. Op de website van CodeFever staan nu al een aantal reeksen en tegen eind volgende week zullen alle lessen online staan. De sessies vinden vanaf midden februari plaats op 35 locaties in Vlaanderen.

Vives bouwt XR academy uit voor Vlaanderen

Hogeschool Vives heeft groen licht gekregen voor de uitbouw van een XR academy in Vlaanderen. Die moet leraren vertrouwd maken met de technologie zodat ze die zelf kunnen omzetten in de klas.

De Vlaamse overheid wil vanaf september 2023 (praktijk) lessen ondersteunen met Extended Reality (XR) via de vijf provinciale uitleendiensten. De Hogeschool Vives kreeg de toestemming om een heuse XR academy op poten te zetten en het project te coördineren. Het is de bedoeling om leerkrachten vertrouwd te maken met de technologie zodat ze die zelf technisch en didactisch kunnen inzetten in de lespraktijk.

Immersieve technologieën

Extended Reality (XR) is de overkoepelende term voor alle immersieve technologieën, gaande van virtual reality (VR) over augmented reality (AR) tot mixed reality (MR). Die technologieën moeten jongeren uit het beroeps- en technisch onderwijs beter voorbereiden op de arbeidsmarkt. De bedoeling is dat de nieuwe technologieën de leereffecten ondersteunen.

De Vlaamse overheid verbindt de fysieke wereld met de digitale in secundaire scholen in een actieplan met een ‘XR academy’ voor leraren en onderwijspersoneel. De bedoeling van een XR academy is het ondersteunen van leerkrachten en scholen om deze technologie op een correcte manier te gebruiken en duurzaam te implementeren. Via een samenwerking met experten vanuit Thomas More, Brightlab en UCLL kan Vives vanuit 15 locaties tot 3.000 leraren bereiken.

lees ook

De toekomst van EdTech? Hou de mens centraal!

Gratis sessies

Via de vijf Regionale Technologische Centra (RTC) biedt de Vlaamse overheid leraren en scholen de mogelijkheid om XR-materiaal te ontlenen. De RTC’s voorzien eveneens opleidingen voor het goede gebruik van de toestellen. De XR academy past ook binnen de acties van de Vlaamse overheid omtrent de implementatie van XR in het technisch en beroepsgericht secundair onderwijs. De uitleendienst is georganiseerd vanuit de RTC’s om drempels te verlagen.

Het volgen van een sessie in de XR academie is gratis voor alle scholen die gebruik willen maken van het XR-materiaal. De academie bouwt verder op de aanwezige expertise in het XR-veld, digitale didactiek en het aanbieden van vormingen in onderwijs over innovatieve technologieën.

‘Een laptop in de klas is geen doel, wel een hulpmiddel’ – Cédric Van Overwaele

Cédric Van Overwaele (37) is sinds 2009 ICT-coördinator in het Sint-Gertrudiscollege van Wetteren. Hij neemt ons mee op een trip door het ICT-landschap van de school.

Dit interview was voor Cédric een klein beetje van moeten. Onze vorige ICT-coördinator in deze rubriek, Tom Schockaert, had ons namelijk getipt. Schoolit nam de raad in dank aan en al na een paar minuten begrepen we waarom Tom ons Cédric had aangeraden. Een fijn persoon, met een hart voor IT en een visie voor de school. En iemand die onze jeugdsport nog altijd beoefent… tafelvoetbal.

Sint-Gertrudiscollege

Cédric Van Overwaele is ICT-coördinator in het Wetterse Sint-Gertrudiscollege, goed voor 950 leerlingen, negentig leerkrachten en nog flink wat andere medewerkers. De ICT-last valt, laat ons zeggen gelukkig maar, niet volledig in de tas van Cédric. “In totaal werken we met drie personen aan alles wat met ICT te maken heeft binnen de school”, steekt de naar Herzele uitgeweken Zottegemnaar van wal. “Ik hou me fulltime bezig met de technische kant van de zaak. Een collega is aangesteld als pedagogisch ICT-coördinator en heeft er nog een kleine lesopdracht bij. Sinds de Digisprong is ons team versterkt met een derde persoon die vier uur per week ondersteuning geeft en op donderdag steekt ook vrijwilliger Jo een handje toe.”

Toen we de Europese middelen kregen voor de Digisprong, hebben we eerst nagedacht over een plan op lange termijn. Het geld is één ding, het nuttig besteden is nog iets anders.

Cédric Van Overwaele – ICT-coördinator SGW

“We proberen binnen de school zoveel als mogelijk zelf te doen. Mijn speeltuin is de infrastructuur. Die moet op punt staan, anders kan het hele systeem niet goed werken. Daarom hebben we recent ons wifi-netwerk en de glasvezel vernieuwd. Toen we de Europese middelen kregen voor de Digisprong, hebben we eerst nagedacht over een plan op lange termijn. Het geld is één ding, het nuttig besteden is nog iets anders.”

Leerkrachten als gewoontedieren

Voor Cédric en het ICT-team moesten eerst de leerkrachten op de digitale trein stappen. Pas in een latere fase stappen de leerlingen op. “In onze visie moeten de leerkrachten minstens evenveel kennis hebben van digitale toestellen, platformen en middelen dan onze leerlingen. Daarom hebben we ervoor gezorgd dat zij in de eerste plaats hun eigen laptop kregen. We haalden de computers weg uit de klassen en vervingen die door dockingstations. Op die manier kan de leerkracht altijd en overal zijn eigen toestel gebruiken.”

Elke ICT-coördinator zal het bevestigen, leerkrachten zijn niet het meest gemakkelijke doelpubliek wat betreft de implementatie van nieuwe toepassingen. “Mijn ervaring leert dat ze soms rare kronkels hebben en gewoontedieren zijn. Daar is op zich niets mis mee. Ik begrijp dat de ICT-vernieuwingen niet altijd met open armen worden ontvangen. Daarom is een goede educatie, via ons pedagogisch luik, ontzettend belangrijk. Met wat tijd, vorming en wederzijds begrip komen we er altijd wel uit.”

lees ook

‘Bootcamps’ stomen schoolteams klaar voor Digisprong

Laptopschool

Wie naar de website van het SGW surft, leest onder de rubriek ICT meer over het laptopproject van de school. Sinds dit schooljaar is dat project opgestart. “Zoals gezegd hebben we eerst nagedacht hoe we de middelen van de Digisprong zo effectief en duurzaam mogelijk kunnen gebruiken. We zijn niet over één nacht ijs gegaan en willen de ingeslagen weg ook op lange termijn volhouden. Daarom hebben we dit schooljaar de leerlingen van het eerste, derde en vijfde voorzien van een eigen laptop.”

“Het is geen toestel dat is aangekocht door de school en ter beschikking wordt gesteld van de leerlingen. Nee, de leerlingen kopen het toestel aan via een partner. Onze taak (en uiteindelijk doel) is om, via de middelen van de Digisprong, ervoor te zorgen dat de schoolfactuur voor de ouders zo goed als ongewijzigd blijft. Een hele uitdaging, want het gaat om in totaal 1.000 laptops. Omdat het belangrijk is dat alles vlot verloopt, splitsen we het project op over twee jaar. Volgend schooljaar zullen alle leerlingen hun eigen toestel hebben.”

De laptops die SGW gebruikt, zijn Windows-toestellen met touchscreen. “Ook hier hebben we goed over nagedacht. We zijn een Microsoft-school met sinds kort heel veel toepassingen in de cloud. Voor onze leerlingen kozen we voor een Dell laptop met actieve pen en waarbij het scherm 360° kan draaien. Het toestel kan als een A4 plat liggen op de tafel, wat onder andere voor minder spiekkansen moet zorgen. We hebben ook nagedacht over Chromebooks maar die zijn naar ons inzicht te beperkt voor het secundair onderwijs.”

Onze taak (en uiteindelijk doel) is om, via de middelen van de Digisprong, ervoor te zorgen dat de schoolfactuur voor de ouders zo goed als ongewijzigd blijft.

Cédric Van Overwaele – ICT-coördinator SGW

Laptops ja, maar…

Elke leerling beschikt vanaf volgend schooljaar over een eigen laptop en ook de leerkrachten surfen mee op de digitale versnelling. Is de weg naar een volledig digitale school ingezet, daar in Sint-Gertrudiscollege? “Wel, de digitalisering is niet meer weg te denken. Zo zitten we via OneDrive en SharePoint grotendeels in de cloud en worden bestanden automatisch gesynchroniseerd. Dat is ook zo voor bestanden die leerlingen op hun toestel opslaan.”

“Die werkwijze heeft veel voordelen. Denk maar aan een kapot toestel bij een leerling. Zodra hij of zij zich inlogt op een ander toestel dan heeft de leerling meteen weer toegang tot al de bestanden. Het is wennen voor iedereen, maar er is zeker een grote meerwaarde in onze manier van werken.”

“Pas op, we voeren de laptops in en hopen dat veel leerkrachten digitale lesmethoden zullen ontwikkelen. Maar toch blijven ook andere vaardigheden van groot belang. We willen die zeker niet naar de achtergrond duwen. Integendeel. Voor ons is een laptop in de klas geen doel op zich maar een hulpmiddel. Lezen, schrijven, papieren boeken, enzovoort blijven ook van groot belang voor de ontwikkeling van de leerling.”

STEM SGW
Da Vinci centraal in STEM

Geen cash met PingPing

Cédric Van Overwaele kreeg sinds de Digisprong een pak extra werk. Dit schooljaar alleen al vergde de implementatie van 500 nieuwe laptops heel wat organisatie en een flinke dosis goesting. Ook voor de coronapandemie zat de school in een digitale versnelling. Met toepassingen in verschillende gebieden van de school. Het betaalsysteem PingPing is zo een voorbeeld van waar ICT is gebruikt om een heikel schoolpunt aan te pakken.

“We zijn met het project gestart in 2016. Ons doel was om zoveel als mogelijk cash geld te weren uit de school. Leerlingen ontvangen bij de start van het schooljaar een betaalkaart. De ouders zetten daar thuis of op school geld op en de leerlingen kunnen met de kaart materiaal, eetbonnetjes, enzovoort kopen. Het zorgt niet enkel voor minder cash geld en dus minder kans op diefstal. De manier van werken leert de leerlingen ook omgaan met digitale betaalmiddelen. Het heeft dus een opvoedend karakter.”

Fysieke lessen blijven de voorkeur wegdragen. Toch lijkt het mij een mooie stap voorwaarts dat we op sommige momenten ook afstandsonderwijs kunnen aanbieden.

Cédric Van Overwaele – ICT-coördinator SGW

“En zo zijn we met nog verschillende zaken bezig. De boekenkost omlaag brengen is nog zo een voorbeeld. Dat kan door meer lesmethodes digitaal aan te bieden. Nog een voorbeeld is de schoolfactuur. Die was tot voor kort op papier, nu digitaal. We bekijken nu de mogelijkheid om met QR-codes te werken zodat de ouders gemakkelijker de rekening kunnen betalen. Tot slot starten we in december voor enkele vakken met digitaal evalueren en examens afnemen, al dan niet met de laptop.”

Leren uit de coronatijd

De ICT-coördinator neemt regelmatig zijn werk mee naar huis, omdat het vaak niet anders kan. “Wanneer ik aanpassingen moet doorvoeren aan het netwerk, of zaken moet installeren, dan kan dat alleen wanneer de school leeg is. In de coronaperiode was het hard werken om zo snel mogelijk het afstandsonderwijs mogelijk te maken. We moesten toen heel veel doen op korte tijd. Daaruit hebben we veel geleerd en dat komt ons nu goed van pas.”

SGW gebruikt de expertise bij leerlingen die langdurig afwezig zijn. “Fysieke lessen blijven uiteraard de voorkeur wegdragen. Toch lijkt het mij een mooie stap voorwaarts dat we op sommige momenten ook afstandsonderwijs kunnen aanbieden”, zegt Cédric Van Overwaele.

“Vaak heb ik thuis iets meer rust om dingen te doen. Het gebeurt regelmatig dat ik aan een dag begin met verschillende taken op de planning. Wanneer ik aan het eind van de dag zie wat ik van die planning kan afvinken, dan is het resultaat vaak miniem. Er duikt altijd wel een vraag of een probleem op dat snel een oplossing vergt. Dat hoort er bij, maar soms is het wat frustrerend.”

In december start SGW met digitaal afnemen van examens en evalueren

Bijscholingen

“Gelukkig kunnen we rekenen op de steun van de directie. We moeten onze keuzes goed staven en verantwoorden maar eens ze mee zijn in het verhaal, dan volgen ze ons helemaal. Er zijn drie directieleden, waarvan één vroeger pedagogisch ICT-coördinator was. Die ervaring uit het veld helpt natuurlijk. Onze overlegmomenten zijn geen overbodige luxe want mensen realiseren zich pas wat we doen wanneer er problemen zijn. Bijvoorbeeld wanneer er geen internet is. Al zijn deze momenten gelukkig minimaal.”

“De directie staat ook open voor eigen initiatieven. Zo is mij nog nooit een nascholing geweigerd. Ik heb CCCP (Computer en Cyber Crime Professional) bijgestudeerd in avondonderwijs. Dat was een thuisopleiding via Howest. Enerzijds was het uit eigen interesse maar het komt ook van pas in de schoolomgeving. De opleiding heb ik zelf bekostigd maar de directie van haar kant was zeer flexibel in verband met leer- en examenmomenten.”

“In het geheel moet je de job gewoon graag doen. We krijgen budgetten en de kans voor nascholingen maar de functie is nog altijd niet voldoende aantrekkelijk in vergelijking met de privésector. Voor het geld moet je niet in de school zijn. Maar anderzijds geeft een schoolomgeving wel een aantal zekerheden zoals een vaste benoeming, regelmatige uren en vakantieperiodes (al moet er in sommige ook worden gewerkt natuurlijk).”

De Dell laptop waarmee de leerlingen van SGW aan de slag gaan.

3D-printer

Technologie speelt ook in de privésfeer een rol bij Cédric. “Het interesseert me, ja. Tijdens de coronapandemie kocht ik, eerst thuis en later op school, een 3D-printer en ging er mee aan de slag. Ook de leerkrachten op school vinden het leuk en samen bekijken we welke projecten we er mee kunnen realiseren. Dat kan gaan van dingen voor de klas of zaken die we kunnen verkopen tijdens een schoolfeest. Ik vind het leuk om dingen te leren en nog leuker om deze kennis over te dragen naar collega’s en leerlingen.”

“VR is nog zo een interessegebied. Ik heb het al verschillende keren uitgeprobeerd op recreatief vlak en het is ontzettend leuk. Het is in mijn ogen nog te vroeg om die technologie te gebruiken in onze doorstroomschool. Dat zal er op een dag zeker van komen maar nu is het toepassingsgebied nog te beperkt. Ik heb de indruk dat mijn dochter ook dol is op technologie. Ze is pas 2,5 jaar maar wanneer ik thuis kom met mijn laptop, dan wil ze altijd plaatjes kleuren. Ik sta ervan te kijken hoe snel die kinderen nieuwe zaken oppikken.”

Padel is voor mij een zen-momentje. Dan koppel ik los van alle digitale middelen en ga ik op in het spel.

Cédric Van Overwaele – ICT-coördinator SGW

Zen-momentjes

Het leven van Cédric Van Overwaele is, gelukkig voor hem, niet alleen het ICT-gebeuren bij SGW. Zijn vrije tijd draait, naast gezien en avontuur, rond kleine balletjes, die van padel en de kickertafel. “Padel doe ik sinds vorig jaar bij Bonair in Herzele. Het is daar dat ik collega Tom Schockaert leerde kennen. Het padel is voor mij een zen-momentje. Dan koppel ik los van alle digitale middelen en ga ik op in het spel. Het is ook een ideaal moment om andere mensen beter te leren kennen.”

Een andere hobby van Cédric doet bij veel lezers ongetwijfeld een belletje rinkelen. “Op vrijdagavond speel ik kicker, tafelvoetbal, in competitieverband. Dat doe ik al jaren met mijn vriendengroep. Het is gegroeid uit de periode waarin we in het weekend een stapje in de wereld zetten. Nu is het voor ons een vast moment om elkaar te ontmoeten. Onze thuisbasis is Paddy’s Pub in Zottegem. Mijn beste positie is vooraan al kan ik ook als keeper uit de voeten.”

Bedankt Cédric voor deze unieke kijk op jouw werk en visie op ICT. Succes met alles wat je doet en gaat doen voor SGW. Natuurlijk ook veel succes op de padelcourt en aan de kickertafel!


Dit is een interview binnen de ‘ICT-coördinator aan het woord’-reeks. Met deze rubriek willen wij ICT-coördinatoren hun verhaal laten doen. Op die manier kunnen ze van elkaar leren en eens gluren bij de buren. Wil jij graag zelf deelnemen of ken je iemand in je omgeving? Contacteer ons via info@schoolit.be voor een eerste kennismaking.

Onderwijs Vlaanderen lanceert LeerID

LeerID maakt het leerlingen mogelijk om zich aan te melden op verschillende digitale leermiddelen met slechts één gebruikersnaam en wachtwoord.

De Vlaamse overheid heeft LeerID gelanceerd. Voor zowel de gebruikers als dienstenleveranciers zijn er geen kosten verbonden aan de single sign-on oplossing. Alle scholen en leerlingen kunnen vanaf nu instappen en het systeem testen. Geleidelijk aan zullen nieuwe dienstenleveranciers zich aansluiten en wordt LeerID verder ontwikkeld.

Één login per leerling

LeerID geeft leerlingen efficiëntere toegang tot digitale leermiddelen, via één gebruikersnaam en wachtwoord. Tot nu vereisen verschillende leermiddelen vaak aparte login gegevens. Het nieuwe platform moet de werklast van de ICT-coördinator verminderen en biedt een betere afdekking van wettelijke vereisten zoals privacy en auteursrechten. Via LeerID zullen veilig digitale toetsen, zoals de Vlaamse toetsen, kunnen worden afgenomen.

LeerID bestaat uit een reeks bouwblokken en koppelingen naar databanken. Als basis is de DISCIMUS-databank gebruikt die alle leerlingengegevens bevat. Die data worden omgezet naar LeerID-data in een apart platform. Op dat platform is ruimte voor een schoolloket waar onder andere ICT-coördinatoren leerlingenaccounts kunnen maken en beheren. Leerlingen kunnen zich via hun leerlingenloket aanmelden en accounts beheren.

lees ook

Project i-Learn loopt op het eind: hoe moet het nu verder?

Technische ondersteuning

Scholen die gebruik willen maken van LeerID stellen één of meerdere beheerders aan. Dit kan via het Gebruikersbeheer van de Vlaamse Overheid. Die beheerders hoeven niet per se ICT-coördinatoren te zijn. Via deze website krijgen gebruikers technische ondersteuning voor het gebruik van het Gebruikersbeheer en het LeerID schoolloket. Het gebruik van LeerID is voor scholen en leerlingen volledig gratis.

Dienstenleveranciers kunnen ook gratis instappen in het systeem. Dat kan op twee manieren. Enerzijds zullen kandidaat dienstenleveranciers worden gecontacteerd door de productmanager van LeerID. Anderzijds kunnen ze zich zelf ook aanmelden via een digitaal formulier.

Voor leerkrachten verandert er niets. De aanmelding op de toepassingen van de dienstenleveranciers maakt geen deel uit van LeerID. Leerkrachten blijven zich dus inloggen op de digitale applicaties. Er komt wel een koppeling naar de personeelsdatabank van AGODI. Op die manier kunnen aanbieders nagaan of een leraar effectief een actieve leraar is, voor deze persoon toegang krijgt tot de digitale applicatie.

Hoe schakel je de webcam van je laptop uit?

Ben je niet dol op pottenkijkers? Zet de webcam van je laptop dan uit wanneer je niet in beeld moet verschijnen. Zo scherm je jezelf af van ongewenste kijkers.

In tijden van de Digisprong is de laptop uitgegroeid tot een belangrijk instrument. Wie veel moet videobellen, heeft zijn of haar webcam bijna voortdurend aanstaan. Maar ook als we zelf niet voor de camera moeten verschijnen, houden we die vaak op de achtergrond nog actief.

Dat is niet zonder risico. Zoals elk onderdeel op je laptop is ook de webcam niet immuun voor cyberaanvallen. Hackers met voyeuristische neigingen kunnen via malware de controle op je webcam overnemen en je, zonder dat je dat zelf doorhebt, in de gaten houden en/of opnames maken. Het kan daarom geen kwaad je webcam uit te schakelen wanneer je die niet actief moet gebruiken.

Tegenwoordig zien we meer laptops verschijnen met webcamcovers om de privacy beter te beschermen. Je ziet ook regelmatig mensen post-its op hun laptopwebcam kleven, maar fabrikanten raden dit af omdat het kleefmiddel op de sticker het chassis kan beschadigen. Wij tonen je hoe je via de instellingen van je laptop bepaalt wanneer de camera’s mogen draaien.

Stap 1: Toegang tot webcam beheren (Windows)

Heb je een Windows-apparaat, ga dan in de instellingen naar Privacy & Security en vervolgens Camera. Dit menu toont welke applicaties je ooit toegang hebt gegeven tot de webcam van je laptop. Applicaties met de juiste machtigingen kunnen de webcam automatisch aanzetten wanneer je de app gebruikt, ook wanneer je die niet nodig hebt voor de sessie.

Je kan de machtiging per app individueel aanpassen, of de cameratoegang in één klap uitschakelen voor alle apps. Dit reduceert de kans dat de webcam ongevraagd wordt aangezet. De meeste laptopmodellen tonen je aan de hand van een lichtindicator wanneer de webcam aanstaat. Merk je dat een bepaalde app je webcam aanzet wanneer dat voor jou niet hoeft, dan kan je deze controle nogmaals uitvoeren.

Het ontzeggen van de toegang tot de webcam kan de werking van bepaalde applicaties wel beïnvloeden. Vereist je leerkracht dat je je camera aanzet tijdens virtuele lessen, dan zal je voor Teams of Zoom een uitzondering moeten maken.

Stap 2: Webcam uitzetten met Apparaatbeheer

Apparaatbeheer biedt de oplossing voor al je Windows-problemen en hier kan je ook webcams aan- en uitzetten. Navigeer door het menu naar Camera’s (aangeduid met een webcam-icoon). Vouw het menu open en klik met de rechtermuisknop op de webcam. Klik op Apparaat uitschakelen om je webcam uit te zetten.

Stap 3: Toegang tot webcam beheren (Mac)

De werkwijze in macOS is vrij gelijk aan die in Windows. Om de toegang tot je camera te beheren, open je de systeeminstellingen en navigeer je naar Privacy en Beveiliging en Camera. Je apparaat moet macOS Mojave of nieuwer draaien.

Net zoals we je eerder voor Windows toonden, zal je hier een lijst krijgen met apps die toegang hebben tot je camera. Schakel de toegang voor bepaalde apps of alle apps uit met de schakelaar en bevestig (indien gevraagd) de wijzigingen met je wachtwoord of FaceID. Via het menu Ouderlijk toezicht onder de systeemvoorkeuren kan je de webcam ook voor een bepaald gebruikersprofiel op het apparaat uitzetten.

Stap 4: Browsers

Ook tijdens het surfen zullen websites regelmatig toegang proberen te krijgen tot je webcam via pop-up vensters. Klik je om er vanaf te zijn op ‘Toestaan’ maar heb je daar nadien spijt van, dan kan je dat via de browserinstellingen nog ongedaan maken. We laten je de werkwijze voor Chrome zien, maar ook Firefox, Edge, Safari en andere browser hebben gelijkaardige instellingen.

Open de instellingen van Chrome (drie bolletjes rechts bovenaan) en ga naar Privacy & Beveiliging. Klik nu op Site-instellingen > Rechten > Camera. Hier kan je verschillende handelingen uitvoeren. Eerst stel je in of websites wel überhaupt toestemming mogen vragen.

Websites die wel toestemming hebben, worden onderaan weergeven. Door op het vuilbakicoon te klikken, trek je die toestemming in. Chrome toont je ook een ‘zwarte lijst’ met websites die je expliciet geen toestemming hebt gegeven.

Word jij de ICT-coördinator van het jaar 2023?

Wie volgt Kristof Beckers op als strafste ICT-coördinator? Na een pauze van twee jaar is de zoektocht naar de ICT-coördinator van het jaar opnieuw opgestart.

De Vlaamse ICT-coördinatorenliga Vicli organiseert samen met Signpost en ICT-praktijkdag de wedstrijd ICT-coördinator van het jaar. Na laureaat Kristof Beckers in 2020 drukten de organisatoren noodgedwongen (Corona, weet je wel) de pauzeknop in. Nu het leven zich normaliseert krijgen de strafste ICT’ers opnieuw de kans om in de prijzen te vallen.

Niet één maar twee winnaars

Jasper Cuvelier (2017), Bertien Boon (2018), Jonas Nackaerts (2019) en Kristof Beckers krijgen op 6 februari 2023 een opvolger of opvolgster. Of beide, want de organisatoren trekken deze keer alle registers open. “We zoeken twee nieuwe ICT-coördinatoren van het jaar”, verduidelijkt Koen Vandenhoudt van Vicli. “Het gaat om een technisch en pedagogisch ICT-coördinator.”

“Sinds Corona zien we een ander beeld in scholen als het gaat over de taak van een ICT-coördinator. We willen het signaal geven dat die persoon niet langer het manusje-van-alles is. Door de functie op te splitsen, verandert ook de taak van de ICT-coördinator. Eigenlijk zijn het twee verschillende functies en daarom hebben we ervoor gekozen om één technische en één pedagogische ICT-coördinator in de kijker te zetten.”

Kristof Beckers, ICT-coördinator van het jaar 2020

Nomineer een collega (of jezelf)

Vicli verstuurde een nominatie-oproep naar meer dan 3.000 contacten. Iedereen die in Vlaanderen is tewerkgesteld kan trouwens een persoon (of zichzelf) naar voor schuiven om de prijs in de wacht te slepen. Nomineren kan tot 15 januari 2023 via dit online formulier. Alle genomineerden krijgen een bericht van Vicli en een uitnodiging voor de ICT-praktijkdag op 6 februari.

Na de nominatieronde begint het werk voor de vakjury. Zij zullen over alle nominaties beraadslagen en twee winnaars aanduiden. In de vakjury zetelen de stuurgroepleden van Vicli samen met vertegenwoordigers van Signpost, ICT-praktijkdag en Digitaal Centrum Leren PXL. De winnaars worden bekendgemaakt tijdens de ICT-praktijkdag in Leuven.

Beide winnaars ontvangen een Lenovo Thinkpad E15, LED-monitor, een trofee en een professionele video-opname op school. Het spreekt voor zich dat de laureaten eveneens een prominente plaats zullen krijgen in onze rubriek ICT-coördinator aan het woord.

Frankrijk raadt gratis versies van Office 365 en Google Workspace af in scholen

De houding van minister Pap Ndiaye weerspiegelt Europese bezorgdheden omtrent soevereiniteit van cloudgegevens, concurrentie en privacy.

Moeten alle Franse overheidsscholen binnenkort gratis versies van Office 365 en Google Workspace van de computers halen? Als het van parlementslid Philippe Latombe afhangt alleszins wel. Hij bond deze zomer de kat de bel aan door minister van onderwijs Pap Ndiaye te adviseren om dergelijke gratis versies te weigeren. Latombe vroeg de minister om een standpunt aangezien er twijfels zijn over de datasoevereiniteit en de opslag van persoonsgegevens in een Amerikaanse cloudaanbieder.

Gratis versies onwettelijk

In een schriftelijk antwoord aan Latombe schrijft minister Ndiaye dat Franse overheidsopdrachten een betaalde tegenprestatie vereisen. “Gratis aanbiedingen van diensten zijn daarom in principe uitgesloten”, aldus minister Pap Ndiaye. Betaalde versies van clouddiensten zouden wel een oplossing kunnen zijn, op voorwaarde dat ze nog niet zijn uitgesloten door vragen rond gegevensbeveiliging.

Want daar wringt het Franse, en ook Europese, schoentje. De Franse autoriteiten beschouwen de clouddiensten van Microsoft en Google, die gegevens opslaan in de VS, als niet in overeenstemming met de Europese gegevensregeling zoals GDPR. De toepassingen zouden ook haaks staan tegenover Schrems II, een arrest uit 2020 van het Europese Hof van Justitie over grensoverschrijdend delen van gegevens.

lees ook

Denemarken verbant Chromebooks en Google Workspace in sommige scholen

Biden probeert te sussen

Vorig jaar raadde het Franse interministeriële digitale departement Franse overheidsdiensten af om clouddiensten zoals Office 365 en Google Workspace te gebruiken. Een maand later kregen de Franse academies een soortgelijk advies van het DINUM. Drie jaar geleden kwamen Duitse autoriteiten voor gegevensbescherming tot een zelfde conclusie en verboden het gebruik van Office 365 in deelstaat Hessen.

Het water tussen Europa en de Verenigde Staten is bijzonder diep in deze materie. Vorige maand probeerde president Biden himself om het privacyschild tussen beide partijen nieuw leven in te blazen. Het is al de derde poging om datatransfers tussen Europa en Amerika te regulariseren. De twee vorige akkoorden sneuvelden in respectievelijk 2015 en 2020. De bal ligt in het Europese kamp waar de Commissie uiteindelijk een beslissing zal nemen.