Verbod op sociale media voor kinderen schiet zijn doel voorbij
Steeds meer landen verbieden kinderen de toegang tot sociale media, maar die aanpak pakt het echte probleem niet aan. Volgens de 5Rights Foundation moeten overheden techbedrijven ter verantwoording roepen in plaats van kinderen uit de digitale wereld te weren.
Vier landen ontzeggen kinderen al de toegang tot sociale media, vijf andere landen namen gelijkaardige wetgeving aan die nog geïmplementeerd moet worden, en een veertigtal landen overweegt soortgelijke maatregelen. Wat begon met een Australisch verbod voor jongeren onder de zestien, groeit razendsnel uit tot een wereldwijde trend.
Verbod mist de kern van het probleem
Marie-Ève Nadeau van de 5Rights Foundation stelt dat kinderen één op de drie internetgebruikers uitmaken en opgroeien in een digitale omgeving die niet is ontworpen met hun rechten of kwetsbaarheden in gedachten. Een verbod creëert een schijn van bescherming, maar laat schadelijke praktijken ongemoeid. Bovendien riskeren kinderen naar ongereguleerde omgevingen te worden gedreven, zoals AI-chatbots of gameplatformen, waar vergelijkbare risico’s bestaan met nog minder toezicht.
Verboden schenden ook andere kinderrechten dan enkel bescherming, zoals het recht op informatie, vrije meningsuiting en participatie. Nadeau wijst er ook op dat de verboden vaak gelden tot zestien jaar, terwijl kinderrechten doorlopen tot achttien. Kwetsbare kinderen zijn bovendien vaak sterk afhankelijk van digitale ruimtes voor expressie en identiteitsbescherming.
Techbedrijven dragen verantwoordelijkheid
Terwijl techbedrijven zwaar investeren in gerichte reclame en gepersonaliseerde content, steken ze weinig energie in de bescherming van kinderen. Uit cijfers van privacytoezichthouders blijkt dat 24 procent van de diensten geen enkel mechanisme voor leeftijdsverificatie heeft. Australië toont echter dat privacyvriendelijke verificatie mogelijk is zonder identiteitsgegevens prijs te geven.
Systemische aanpak als alternatief
Nadeau pleit voor een aanpak waarbij techbedrijven wettelijk verplicht worden te beoordelen hoe hun producten kinderen aan risico’s blootstellen, vergelijkbaar met de luchtvaart- of voedselveiligheidssector. In plaats van verboden pleiten experts voor strengere regels rond sociale media die techbedrijven ter verantwoording roepen. Meer dan 55 organisaties en experten wereldwijd schaarden zich al achter de tien principes die 5Rights Foundation ontwikkelde, met leeftijdsgeschikt ontwerp en verplichte impactbeoordelingen als kern.
lees ook