Digitale maturiteit van scholen vraagt zelfinzicht en samenwerking over alle lagen

31 maart 2026 - Gastauteur

Wie vandaag met schoolbesturen en educatieprofessionals spreekt, hoort vaak hetzelfde dilemma. Er wordt van scholen verwacht dat ze hun digitale transformatie versnellen. Echter, de dagen zitten vol, de verwachtingen ten aanzien van lesstof nemen toe en er is steeds minder ruimte en tijd voor extra projecten.

Met de komst van het Digiplan is die ambitie in Vlaanderen nog een stuk concreter geworden. Het plan biedt houvast en richting, maar legt tegelijk ook bloot hoe complex de opdracht eigenlijk is. Want digitalisering gaat niet over één beslissing of één investering. Het raakt aan de manier waarop een school als geheel functioneert en haar ICT-beleid heeft neergezet. Met als doelstelling het versterken van de pedagogie, zonder digitale disruptie.

Zelfinzicht en samenhang

Allereerst is het belangrijk om te onderkennen dat er al heel veel door scholen wordt gedaan. Van ICT-beleidsplannen, extra opleidingen voor leerkrachten, investeringen in IT-infrastructuur en digitale leermiddelen. Toch lopen scholen nog vaak tegen de grenzen aan bij het verder adopteren en implementeren van technologie. In mijn ogen zijn de belangrijkste elementen een beter zelfinzicht en samenhang.

Als het vastloopt, komt dat vaak doordat er tegelijk wordt ingezet op digitale leermiddelen, administratieplatformen en nieuwe didactiek, zonder dat altijd helder is wat eerst komt en wat kan wachten. Daar waar ambities niet alleen van bovenaf worden opgelegd, maar juist gezamenlijk worden geformuleerd ontstaat realisme en draagvlak. Bijvoorbeeld het tijdig en op het juiste niveau betrekken van de ICT-coordinatoren en tevens vroegtijdige afstemming met het onderwijzend personeel. Zo kan per organisatielaag worden afgestemd wat de uitkomsten zouden moeten zijn.

Want hoe ver is digitalisering daadwerkelijk doorgedrongen in de lessen? Krijgen leraren de middelen om het beleid van het bestuur uit te voeren? Komen de projecten bovenop de dagelijkse vraagstukken rond AI, schermtijd en digitale ongelijkheid, of helpen ze juist bij het aanpakken ervan?

SELFIE en Digital Schools Awards

Het Digiplan vraagt scholen om digitalisering een echt onderdeel te maken in hun beleid, didactiek en professionalisering. Dat klinkt als een extra opdracht, maar in de praktijk overlapt dit sterk met wat veel scholen al doen. Veel scholen gebruiken voor een goede analyse al de Europese SELFIE-tool, waarin de inzichten en input van schoolbestuur, leraren, leerlingen en andere betrokkenen bij elkaar worden gebracht. Het laat zowel de sterke als kritische elementen zien. En het voorkomt dat er te veel wordt ingezet op overhaaste korte termijn ‘fixes’. Het geeft de IT-afdeling bovendien een goed uitgangspunt om een realistisch perspectief te geven bij ad-hoc vragen en spoedverzoeken en de juiste vervolgstappen af te stemmen.

Daarnaast is er een programma dat diverse scholen al hebben ingezet: de Digital Schools Awards. Een aanvullend praktisch kader om de digitale groei te analyseren en te ontwikkelen, dat nauw aansluit op de bouwstenen van het Digiplan. Scholen die dit traject doorlopen kunnen efficiënt belangrijke stappen voorwaarts zetten, en krijgen daarnaast de Europese Digital School-erkenning. Het doel is niet om zoveel mogelijk tegelijkertijd te doen, maar de juiste dingen in de juiste samenhang te doen.

Digitale maturiteit ontstaat niet door zoveel mogelijk programma’s af te vinken, maar leiderschap dat richting geeft, de pedagogie centraal stelt en het tempo bewaakt op wat in de diverse lagen van de organisatie uitvoerbaar is. Dat maakt digitalisering geen extra last, maar een duurzame versterking van het onderwijs. Vandaag, morgen en de jaren die volgen.

Dit is een ingezonden bijdrage van Koen Van Beneden, Senior Vice President en Managing Director van HP Nordics-Benelux.