Ruim 95 procent basisscholen stelt taalexpert aan, Demir trekt geld bij

Zuhal Demir (N-VA), Vlaams minister van Onderwijs, lanceerde in de zomer van 2025 een actieplan van 340 miljoen euro om het taalonderwijs op te krikken. Het plan kende een bescheiden start, omdat veel scholen nog onvoldoende wetenschappelijke kennis hadden om een nieuw taalbeleid uit te bouwen.

Bij de lancering vroeg Demir elke basisschool om een taalexpert aan te stellen. Volgens cijfers van het kabinet gaat het nu om 4.300 leraren en andere onderwijsprofessionals, meldt De Tijd.

Opleiding voor taalexperts

“Na alle sombere cijfers is dit eindelijk eens iets om blij van te worden”, zegt Demir. “We vragen de scholen om de lat hoger te leggen. Dan moeten we ook zorgen dat ze de kennis kunnen opdoen om hun leerlingen daarbij te helpen.” Aan de bereidheid van de scholen ligt het volgens haar alvast niet.

De aspirant-taalexperts volgen een snelcursus taalbeleid van acht online modules en twee praktijkdagen. Ze leren hoe ze op schoolniveau een traject opzetten om de woordenschat van kinderen op te bouwen, hun leesvaardigheid te versterken en leerlingen die achterop raken beter te ondersteunen. Daarna delen ze hun kennis met collega’s, zodat de hele school het taalbeleid kan uitdenken en invoeren.

Een belangrijk uitgangspunt is dat losse woordjes aanleren geen zin heeft. Taalonderwijs moet niet stoppen bij de les Nederlands, maar doorlopen in wiskunde, geschiedenis en wetenschappen, want wie de taal onvoldoende beheerst, krijgt het ook moeilijker met de rest van de leerstof. Die visie zit ook in het Raamwerk Nederlands, dat de Nederlandse Taalunie half oktober lanceerde.

Cijfers die de nood tonen

Uit de jongste PISA-tests bleek dat bijna een op de drie 15-jarigen het basisniveau Nederlands niet haalt. De internationale leesbarometer PIRLS toonde dat het leesniveau van Vlaamse basisschoolleerlingen daalt. Lang gold de coronapandemie als verklaring, maar ondertussen is het besef doorgedrongen dat het Vlaamse onderwijs met een structureel taalprobleem kampt.

Kritiek op het tempo

De laatste module, over het delen van kennis met het team, komt pas in oktober 2027 aan bod. “Dat het tot volgend jaar duurt om taalexperts dat aan te leren, is laat”, vindt Loes Vandromme (CD&V), Vlaams Parlementslid. “Veel scholen geven aan dat ze daar nú nood aan hebben.”

Kris Van den Branden, hoogleraar taalkunde aan de KU Leuven, erkent dat het traag gaat, maar ziet daar ook voordelen in. Volgens hem moeten de taalexperts rustig en diepgaand gevormd worden. Veel basisscholen hebben bovendien hun handen al vol met de nieuwe minimumdoelen.

Voor zichtbare effecten bij de leerlingen rekent Van den Branden op naar schatting vijf jaar. Dat verschilt sterk van school tot school: sommige scholen komen van ver, andere rolden al een vorm van taalbeleid uit. Zelf ziet hij nu al grote verschillen tussen basisscholen.

De eerste taalexperts zijn dus aan het werk, maar de volledige opleiding loopt tot oktober 2027. Scholen die al een taalbeleid hebben, kunnen sneller resultaat verwachten dan scholen die nog moeten beginnen.