WAT WAT en Mediawijs lanceren campagne over online beïnvloeding bij jongeren
Wat jongeren online zien, heeft invloed op hoe ze denken, voelen en handelen. Van inspirerende communities tot schadelijke trends: sociale media spelen een grote rol in hun leefwereld. Daarom lanceren WAT WAT en Mediawijs op maandag 15 december een nieuwe campagne rond online beïnvloeding, gericht op jongeren tussen 14 en 18 jaar.
Online beïnvloeding bij jongeren en identiteitsontwikkeling
Online zijn is voor veel jongeren nauw verbonden met hun identiteitsontwikkeling. Via sociale media ontdekken ze nieuwe interesses, stijlen en overtuigingen. Algoritmes versterken dat proces door hen content te tonen die aansluit bij hun kijkgedrag. Zo vinden jongeren makkelijk hun weg naar online subculturen zoals BookTok, QueerTok of cosplay communities, waar ze zich vaak begrepen en gesteund voelen.
Tegelijk schuilt daar ook een risico. Diezelfde algoritmes kunnen jongeren meenemen in negatieve bubbels waarin haatdragende boodschappen, desinformatie, ongezonde schoonheidsidealen of extreme beelden circuleren. Voorbeelden daarvan zijn de manosfeer, skinnytok of politieke propaganda. Wat begint als onschuldige content kan zo ongemerkt een grote emotionele impact krijgen.
Bewustwording van online beïnvloeding zonder taboe
Jongeren beseffen meestal wel dat influencers en bedrijven inspelen op hun emoties en onzekerheden. Toch vinden ze het lastig om toe te geven dat online content ook hén beïnvloedt. Ze ervaren tegelijk een gevoel van controle, bijvoorbeeld door bewust te scrollen, content te liken of net te vermijden.
Met deze campagne willen WAT WAT en Mediawijs dat spanningsveld bespreekbaar maken. De centrale boodschap is duidelijk: iedereen wordt beïnvloed door wat hij of zij online ziet, en dat is niets om zich voor te schamen. Door jongeren zelf aan het woord te laten, doorbreekt de campagne het taboe rond online beïnvloeding.
What’s in my algorithm? Jongeren en influencers aan het woord
Een belangrijk onderdeel van de campagne is de YouTube-reeks ‘What’s in my algorithm?’. In deze reeks nemen influencers en content creators een kijkje in elkaars algoritmes. Ze bespreken hoe hun feed eruitziet, welke content hen raakt en hoe ze proberen om controle te houden over wat ze te zien krijgen. Ze leggen uit hoe algoritmes werken, hoe moeilijk het soms is om eraan te ontsnappen en welke invloed bepaalde content op hun welzijn heeft. Daarnaast vertellen jongeren openlijk over zowel positieve als negatieve ervaringen met sociale media, van eindeloze brainrot content tot video’s die hen motiveren om te gaan sporten of nieuwe dingen te proberen.
De video’s verschijnen vanaf 15 december op de sociale mediakanalen van WAT WAT, waaronder TikTok, Instagram en YouTube.
Online beïnvloeding bespreekbaar maken in onderwijs en thuis
Naast de campagnevideo’s biedt watwat.be toegankelijke informatie voor jongeren én volwassenen. Ze vinden er antwoorden op vragen zoals hoe je herkent of influencers de waarheid spreken, of iedereen hetzelfde algoritme heeft en of je moet meedoen aan trends en challenges op sociale media.
De campagne richt zich ook expliciet tot ouders, leerkrachten en andere begeleiders. Jongeren geven aan dat de bezorgdheid bij volwassenen groot is, maar dat ze zich niet altijd begrepen voelen. Daarom ligt de focus op een open gesprek zonder vooroordelen, gebaseerd op kennis van hun online leefwereld.
Leerkrachten vinden extra ondersteuning en tools op Mediawijs.be, terwijl ouders terechtkunnen op MediaNest.be. In januari lanceert Mediawijs bovendien een nieuw lespakket rond online invloeden. Voor het jeugdwerk bundelt De Ambrassade bestaande methodieken om met dit thema aan de slag te gaan.
lees ook